Hlutverk og skyldur stjórnenda

Forvarnir og viðbrögð

Hæfni

Atvinnurekendum er skylt að tryggja öruggt vinnuumhverfi fyrir starfsfólkið sitt. Mikilvægt er að stjórnendur leggi áherslu á forvarnir og skjót viðbrögð við vandamálum sem upp koma.

Til að fyrirbyggja einelti, áreitni og ofbeldi þurfa atvinnurekendur að greina áhættur í vinnuumhverfinu sem geta ógnað öryggi starfsfólks. Atvinnurekendum er skylt að gera skriflega áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað og framkvæma áhættumat (Lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, 1980, nr. 46). 

Gátlisti Fyrir stjórnendur við meðferð EKKO mála

Skoða
1

Aðgerðir til að fyrirbyggja óviðeigandi hegðun

2

Dæmi sem gott er að hafa til hliðsjónar

3

Annað stuðningsefni

1.Aðgerðir til að fyrirbyggja óviðeigandi hegðun

  • Hafa skýrar starfslýsingar til að forðast ágreining um verkefni eða hlutverk
  • Upplýsa nýtt starfsfólk um störf, verkefni og samskiptagildi
  • Skapa vettvang þar sem starfsfólk getur rætt um líðan á vinnustað
  • Gefa starfsfólki tækifæri á að koma fram með hugmyndir sínar um hvað einkennir góða og uppbyggilega vinnustaðamenningu
  • Fræðsla og þjálfun starfsfólks um mikilvægi góðra samskipta
  • Skipuleggja skemmtilega samveru starfsfólks

Áhættumat felur í sér að koma auga á hættur í vinnuumhverfinu og er það gert út frá fimm þáttum vinnuverndar, en félagslegt vinnuumhverfi er einn þessara þátta. Á vef Vinnueftirlitsins má finna upplýsingar og hjálpargögn við gerð áhættumats. Þar er einnig að finna upplýsingar um viðurkennda þjónustuaðila sem geta aðstoðað við gerð áhættumats.  Liður í forvarnaáætlun vinnustaða er einnig að hafa aðgengilega yfirlýsingu um samskiptareglur vinnustaðarins sem tilgreinir að einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni og ofbeldi verði ekki liðið á vinnustaðnum.  Jafnframt geta vinnustaðir gert samskiptasáttmála þar sem gildi og viðmið í samskiptum á vinnustaðnum eru skilgreind. Mælt er með að starfsfólkið taki virkan þátt í myndum og mótun samskiptasáttmálans.

 

 

Viðbrögð


Þegar mál tengd einelti, áreitni eða ofbeldi koma upp eiga atvinnurekendur að bregðast fljótt við samkvæmt áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustaðnum þar sem koma fram viðbrögð í samræmi við reglugerð um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi á vinnustöðum.  

Sjá nánar flæðirit um feril EKKO mála sem ætlað er að styðja við stjórnendur þegar upp koma mál tengd einelti, áreitni og ofbeldi – frá því að tilkynning berst og þar til að máli telst lokið.  

Flæðiritinu fylgir gátlisti sem gott er að hafa til hliðsjónar til að tryggja góða málsmeðferð.

Atvinnurekandi þarf að sýna varfærni og nærgætni með virðingu og einkahagi hlutaðeigandi starfsfólks í huga í öllum aðgerðum sínum.  

Viðrun


Viðrun eða samtal milli stjórnenda og starfsfólks getur verið góð leið til að draga úr líkum á að einelti, áreitni og ofbeldi eigi sér stað og viðgangist í vinnuumhverfinu.  

Stjórnandi getur skapað vettvang fyrir starfsfólk til að viðra upplifun sína af vinnuumhverfinu, þar með talið samskipti við samstarfsfólk eða þriðja aðila. Hún gefur stjórnendum einnig tækifæri til að veita nauðsynlegar upplýsingar og stuðning svo sem hvað felst í málsmeðferð, ræða um skilgreiningar, ferli kvörtunar og hvaða aðilar komi að slíkri vinnu.

Dæmi um almennar aðgerðir sem atvinnurekandi getur ráðist í er meðal annars að:

  • skerpa á starfslýsingu og ábyrgð starfsfólks
  • auka fræðslu um einelti, áreitni og ofbeldi
  • vinna að gerð samskiptasáttmála.
  • huga að vinnustaðamenningu og jákvæðum áhrifaþáttum hennar.

Nánar um viðrunBlöðungur um viðrun

Skoða pdf

Flæðirit um ferli EKKO mála


Tilgangur flæðiritsins er að styðja við stjórnendur þegar upp koma mál tengd einelti, áreitni og ofbeldi – frá því að tilkynning berst og þar til máli telst lokið.

Aðgerðir í ferlinu eru í samræmi við kröfur sem gerðar eru við úrlausn slíkra mála í reglugerð um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi. Því er aðeins um ákveðnar grunnaðgerðir að ræða.

Ferlinu fylgir gátlisti sem gott er að hafa til hliðsjónar til að tryggja góða málsmeðferð.

Heimild: Efnið hér að ofan er fengið frá Vinnumálastofnun en frekari upplýsingar má finna hér.